ماجرای هاروت و ماروت در قرآن چیست؟

«وَ اتَّبَعُوا ما تَتْلُوا الشَّیاطینُ عَلى‏ مُلْكِ سُلَیْمانَ وَ ما كَفَرَ سُلَیْمانُ وَ لكِنَّ الشَّیاطینَ كَفَرُوا یُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَ ما أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَیْنِ بِبابِلَ هارُوتَ وَ مارُوتَ وَ ما یُعَلِّمانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى یَقُولا إِنَّما نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلا تَكْفُرْ فَیَتَعَلَّمُونَ مِنْهُما ما یُفَرِّقُونَ بِهِ بَیْنَ الْمَرْءِ وَ زَوْجِهِ وَ ما هُمْ بِضارِّینَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ یَتَعَلَّمُونَ ما یَضُرُّهُمْ وَ لا یَنْفَعُهُمْ وَ لَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَراهُ ما لَهُ فِی الْآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ وَ لَبِئْسَ ما شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كانُوا یَعْلَمُونَ؛[بقره/۱۰۲] و از افسونى كه دیوها به روزگار پادشاهى سلیمان مى ‏خواندند پیروى كردند، و سلیمان كافر نبود، ولى دیوها كه مردم را جادوگرى مى ‏آموختند كافر بودند. و نیز آن افسون كه بر آن دو فرشته، هاروت و ماروت، در بابل نازل شد، در حالى كه آن دو به هر كس كه جادوگرى مى آموختند مى ‏گفتند: كار ما فتنه است، مباد كافر شوى. و مردم از آن دو جادوهایى مى ‏آموختند كه مى ‏توانستند میان زن و شوى جدایى افكنند و آنان جز به فرمان خدا به كسى زیانى نمى ‏رسانیدند و آنچه مردم مى ‏آموختند به آنها زیان مى‏ رسانید، نه سود. و خود مى دانستند كه خریداران آن جادو را در آخرت بهره ‏اى نیست. خود را به بد چیزى فروختند، اگر مى‏ دانستند.»

از احادیث استفاده می شود كه در زمان سلیمان (ع) پیامبر، گروهی در كشور او به عمل سحر و جادوگری پرداختند و سلیمان دستور داد كه تمام نوشته های آن ها را جمع آوری و در محل مخصوصی نگه داری كنند. پس از وفات سلیمان گروهی آن ها را بیرون آورده، با بهره گیری از آن ها به تكذیب حضرت سلیمان پرداخته و پیامبر بودن او را منكر شده و به اذیت و آزار مردم پرداختند.

خداوند آن دو فرشته را به صورت انسان هایی در آورد تا بتوانند رسالت خود را انجام دهند:
«وَ لَوْ جَعَلْناهُ مَلَكاً لَجَعَلْناهُ رَجُلاً؛[انعام/۹] و اگر آن پیامبر را از میان فرشتگان بر مى ‏گزیدیم باز هم او را به صورت مردى مى‏ فرستادیم»
از سوی خداوند مأموریت یافتند در سرزمین بابل به ابطال سحر بپردازند، زیرا در بابل سحر و جادوگری به اوج خود رسید، برخی با بهره گیری از سحر به آزار مردم می پرداختند، از این رو خداوند این دو فرشته را فرستاد كه عوامل سحر و طریق ابطال آن را به مردم بیاموزند تا مردم از شرّ ساحران در امان باشند.
از آیه فوق ( ۱۰۲ سوره بقره) هم فرشته بودن آن ها استفاده می شود و هم رسالت و وظیفة آنان كه ابطال سحر و یاد دادن آن برای دیگران بود.[۱]
برخی درباره این دو فرشته افسانه سرایی نموده و داستانی را نقل كرده اند. كه این دو فرشته بودند و خداوند آن ها را برای این به زمین فرستاد تا بدانند آنان اگر به جای انسان ها بودند، از گناه مصون نمی ماندند و خداوند را معصیت می كردند. آن ها بعد از آن كه به زمین فرود آمدند مرتكب چندین گناه بزرگ شدند. بی تردید این نگرش جزء خرافات بوده و قرآن این دو فرشته را از هر گونه گناه مصون می داند.[۲] برخی هاروت و ماروت را دو مرد از ساكنان بابل دانسته[۳] و فرشته بودن آنها را منكر شده و حتی به عنوان شیطان معرفی كرده اند، حال آن كه آیة مذكور از آن ها به عنوان دو فرشته الهی یاد نموده است.[۴]

[۱]. مجمع البیان، ج ۱- ۲، ص ۱۷۳ - ۱۷۶.
[۲]. همان؛ تفسیر نمونه، ج۱، ص ۳۷۵.
[۳]. مجمع البیان،‌ ج ۱ - ۲، ص ۱۷۵۴.
[۴]. بقره(۲ ) آیة‌۱۰۲؛ مجمع البیان، ج ۱ - ۲، ص ۱۷۵.

دیدگاه‌ها

شنیدم که این دو فرشته را از

شنیدم که این دو فرشته را از چاهی آویزان می کنند لطفا توضیح دهید

تصویر شهر سوال

با عرض سلام

با عرض سلام
همان گونه که در انتهای مطلب ذکر شده، درباره این دو فرشته افسانه سرایی ها صورت گرفته است که بی تردید باطل است. از جمله در حدیثی امام عسگری (ع) پس از شنیدن این افسانه ها می فرمایند:
پناه بر خدا از این سخنان! بتحقیق فرشتگان الهى در پرتو الطاف خداوند معصوم و محفوظ از كفر و اعمال زشتند، خود در باره شان فرموده: «از فرمان خداوند سرپیچى نمى‏ كنند و آنچه امر شده ‏اند انجام مى‏ دهند- تحریم: ۶» (الإحتجاج على أهل اللجاج، ج‏۲، ص: ۴۵۹)

نظرات