برای كنترل غریزه شهوت در سنّ نوجوانی یا جوانی چه باید كرد؟
بي ترديد يکی از نيرومندترين غرايز، نيروي شهوت و غريزه جنسی است. اين نيرو که از ابتداي تولد به صورت نهفته در وجود آدمي به وديعه نهاده شده است، تا زمان بلوغ هم چنان دوران آرام و بي تحرکی را پشت سر مي گذارد، اما به محض شروع دوران نوجواني آرام، آرام زمان بيداري و شکفتگی آن فرا مي رسد و رفته رفته تمامي وجود نوجوان را در بر مي گيرد و بر تمامی رفتار انسان اثر می گذارد. به همين دليل غريزه جنسی و نيروی شهوت فرد را با مشکلاتی مواجه می سازد.
براي تعديل و کنترل غريزه جنسی راه های متعددي وجود دارد که به برخی از آن ها اشاره مي کنيم. اما قبل از آن بيان اين نکته لازم است که کنترل غريزه جنسي به صورتي که منطبق با فطرت انسانی باشد، امري ممکن و در عين حال پيچيده و دشوار است. آن هايی که از مبانی اخلاقی و معنوی محکم و متينی برخوردارند و نيز از شرايط خانوادگی خوب و مطلوبی از حيث ارزش های اخلاقی بهره مند هستند و اراده قوی دارند، به خوبی مي توانند از پيامدهای منفي آن مصون باشند.
براي کنترل غريزه جنسی هم خود فرد و هم والدين و اطرافيان مسئوليت دارند. آن چه مربوط به خود شما می شود و سؤال شما از اين زاويه است عبارتند از:
1- برنامه ريزي براي کار مداوم:
جوانان و نوجوانان از نيروی سرشار و فوق العاده ای برخوردارند. اين نيرو اگر در زمينه های ديگر مورد استفاده قرار نگيرد و به صورت مطلوب از آن استفاده نشود، با توجه به شرايط سنی آن ها در قالب امور جنسی و شهوانی ظاهر خواهد شد. اگر جوانان و نوجوانان به کار مداوم عادت کنند و نيرو و توان خود رادر اين زمينه به مصرف برسانند تا حدودی از انحرافات اخلاقی و شهوت و غريزه جنسی در آنان پيشگيری مي شود. کارهای بدنی موجب تعادل جسم و روان می شود. اگر نيک بنگريم افرادي که به کار مداوم مشغول هستند و نيرو و استعدادشان را در زمينه های مثبت و سالم به کار می اندازند، کم تر دچار انحرافات اخلاقی و بحران های روحی می شوند. کار موجب می شود نيرو و انرژی جوان قبل از آن که به چربی های اضافی تبديل گردد و اختلالاتی در ساز و کار اندام های بدن ايجاد گردد، از طريق سوخت و ساز مفيد و سالم به مصرف برسد.
2- تنظيم خواب:
تحقيقات نشان مي دهد که بيشتر انحرافات به خصوص در زمينه مسايل جنسی از فکرهای ناسالم و خيال پردازی هايی که جوانان قبل از خواب رفتن دارند، ناشي می شود. اگر جوان قبل از آن که به خواب برود، فکرش به خودش و يک سری مسايل و موضوعات مربوط به دوره جوانی، معطوف گردد، کم کم به انحرافات کشيده خواهد شد. بنابراين، يکی از روش های پيشگيری از انحرافات اين است که برنامه خواب به صورت دقيق تنظيم شود و تا زماني که خواب بر شما غالب نشده به رختخواب نرويد. وقتي به رختخواب برويد که کاملاً خسته و آماده خواب هستيد. لازمة اين کار اين است که در طول روز مشغول فعاليت های مهم بوده و به اندازه کافي کار کرده باشد.
طبيعي است اگر جوان با خستگی به رختخواب نرود، به ناچار مدت زمانی را در بستر بيدار خواهد ماند تا به تدريج به خواب رود و چون افکار و انديشه های شهوانی و تحريک آميز معمولاً در اين مواقع به سراغ جوان می آيند، تنظيم ساعات خواب براي جوان، ضرورت خاصي می يابد. يکي از روان شناسان در اين باره مي گويد: نيمه اول شب بيش از نيمه دوم آن به بدن نيرو می دهد بنابراين بايد از آن به نحوی مفيد استفاده شود. و صبحگاهان به محض اينکه از خواب بيدار شديد. بي درنگ از بستر برخيزيد و توجه داشته باشيد که بامدادان بيدار ماندن در بستر خواب، بسيار زيان بار است، جسم را سست و ناتوان مي سازد و وسوسه هاي شوم در دل فرد ايجاد می شود.
3- دوري از محيط هاي آلوده و ناسالم:
يکي از علل و عوامل انحرافات جنسی و به طور کل انحرافات اخلاقی، محيط آلوده و محرک های شهواني است. محيط از طريق وارد نمودن عناصر محرک در گرايش های انحرافی، منجر به طغيان غريزه جنسی در جوان مي شود. مسايلي از قبيل بدحجابی، روابط ناسالم و آزاد دختر و پسر، برخي از سريال های تلويزيونی و فيلم های خارجی و هم چنين استفاده نادرست از اينترنت در تحريک شهوت و غريزه جنسی جوان مؤثر است شايد براي برخی از نوجوانان يادآوری و تذکر مسايل دينی و اخلاقی چيزی بيهوده و غير ضروری تلقی شود، زيرا آن ها نه در فکر سلامت خويش هستند و نه مسايل اخلاقی و دينی را می پذيرند، اما برای شما که روحيه مذهبی قوی داريد و همين مسأله باعث شد تا نگران آينده تان باشيد، گفتن اين مسايل مهم و ضروری است. اگر واقعاً می خواهيد از جوانی تان به خوبی استفاده کنيد و در راه درست و سالم گام برداريد، سعی کنيد از محيط های آلوده و ديدن عوامل تحريک کننده، جداً پرهيز نماييد.
4- استفاده درست و مطلوب از اوقات فراغت:
يکی از زمينه های پيدايش انحرافات در جوانان و نوجوانان، استفاده نادرست آن ها از اوقات فراغت است. اوقات فراغت طولانی و بي برنامه نوجوانان را عاصی و سرگردان می کند. آن ها به تدريج سرخورده و مأيوس می شوند و در نتيجه به دنيای درون خويش پناه می برند و در کنج خلومت و انزوا راهی براي مشغوليت خود می جويند.
5- بر خورداري از روابط سالم انساني:
جوانان و نوجوانانی که روابط نامطلوب و ناسالم دارند و با افراد منحرف و بي بند و بار دوست و رفيق هستند، کم کم به انحرافات کشيده می شوند و تحت تأثير امور شهوانی قرار می گيرند. نفوذپذيري جوانان از دوستان و همسالان بيش از ساير گروه ها است. در سنين بلوغ صحبت های آهسته و در گوشی بين نوجوانان بيش تر می شود و محور اين گفتگوها، غالباً مسايل جنسی و امور شهوانی است که به صورت مخفيانه و به دور از انظار بزرگ ترها طرح می شود. براي پيشگيری از انحرافات اخلاقی سعی کنيد از دوستي های آلوده و مشکوک جداً پرهيز نموده و با افراد سالم و مذهبی ارتباط برقرار نماييد.
6- پرورش تقوا و معنويت در وجود خويش:
همه آنچه بيان شد، به نحوی می توانند در پيشگيري از انحرافات اخلاقی و طغيان شهوت و غريزه جنسی نقش داشته باشند، اما آن چه بيش از همه ضروری است و به صورت زيربنايی در شخصيت و رفتار جوان مؤثر است. پرورش معنويت و تقويت ايمان و تقواي الهی است. ما در عصری زندگي می کنيم که جهان به شدت در ماديات فرو رفته و يک سره غرق در جاذبه های نفساني و امور شهوانی گرديده است. در شرايط کنونی، خلأ عظيم و هولناکي از اخلاق و معنويت پديد آمده و تمامی مشکلات انسان ها نيز از همين جا ناشی شده است.
اگر با تقويت ايمان و نيروی اراده، باورها و اعتقادات نوجوانان تقويت گردند، بدون شک بخشی از مشکلات آنان به ويژه در زمينه مسايل اخلاقي و شهوت و غريزه جنسي درمان می شود.
اگر نوجوان از ته دل باور نمود که تمام اعمال و رفتار او را خدا می بيند و بر اساس عملکرد افراد به آن ها پاداش می دهد و اساساً سعادت و خوشبختی انسان به دست خودش می باشد، در اين صورت احتمال اينکه مرتکب گناه نشود بسيار زياد است.
يقين داشته باشيد، تا زماني که نيروی ايمان و تقوا در وجود انسان بارور و تقويت نگردد، هيچ ضمانتی از شهوت و انحرافات اخلاقی وجود ندارد. به خصوص در وضعيت کنونی که عوامل تحريک کننده بسيار زياد است. بنابراين قبل از هر چيزي سعي کنيد نيروی ايمان و تقوا را در وجود خويش بارور کنيد. اگر فکر و ذهن شما متوجه خدا باشد و هميشه نماز خود را اول وقت انجام دهيد، خداوند شما را ياري می کند تا از هر گناهی مصون بمانيد و تحت تأثير شهوت و غريزه جنسی قرار نگيريد. خداوند در قرآن میفرماید: «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَآءِ َالْمُنكَرِ؛[عنكبوت/45] به درستی كه نماز انسان را از هرگونه آلودگی و عمل زشت و گناه دور نگه میدارد.» نماز واقعي نه تنها والاترين عامل کنترک شهوت و دفاع در برابر هجوم انحرافات اخلاقی تلقي مي شود، بلکه عامل تهاجمی عليه انحرافات و شهوت ها نيز محسوب می گردد.
7- تسهيل و تسريع درازدواج:
علاوه بر آن که جوان سعی در کنترل شهوت و غريزه جنسی می کند، بايد برای ازدواج که يگانه راه درست ارضای غريزه جنسی می باشد، نيز اقدام کند به اين معنا که پسرها از 18 سالگي به بعد می توانند به فکر ازدواج باشند و اگر شرايط را مساعد می بينيد، از همين سن مقدمات آن را فراهم کنند و دخترها هم چنان چه مورد مناسبی به خواستگاری آن ها آمد به دلايل نوعاً غير موجه و پوچ مثل هنوز زود است، می خواهم درس بخوانم، داماد وضع مادی خوبي ندارد و... از ازدواج خودداري نکنند و والدين هم سنگ اندازی های غير منطقی نداشته باشند.
اميد است با رعايت اين نکات و به خصوص توجه به تقوا و نماز بتوانيد غريزه جنسی و حس شهوت را در خويش کنترل و مهار نماييد و زمانی که فرصت مناسب براي ازدواج فراهم گرديد، به ازدواج اقدام کنيد. البته توجه داريد که ازدواج کردن غير از فرزند آوری است اگر میگوييم در اين سن ازدواج کنيد منظور رسيدن به تمام کار کردهای ازدواج نيست.
علاوه بر راهکارهای ارائه شده که رعايت آن ها می تواند به شکل زيربنايی اين مشکل را برطرف کند يک سری توصيه های کاربردی تر به اختصار ارائه می شود:
1- مراقب نگاه تان باشيد.
2- از خلوت با نامحرم، سخن گفتن و شوخی کردن با آن ها جداً خودداري کنيد.
3- از فکر کردن، تصور و تخيل جنس مخالف و مسايل جنسی خودداري کنيد.
4- از نگاه کردن به تصاوير و فيلم های تحريک کنند جداً خودداري کنيد.
5- از شوخي های جنسی و محرک پرهيز کنيد.
6- در صورت شدت شهوت، خوردن غذاهای محرک و داراي کالري زياد مانند خرما، پياز، فلفل و... را به حداقل برسانيد.
7- براي تعديل نيروی جنسی خود حتماً ورزش و تحرک جسمانی و کار فيزيکی و بدني را در زندگي روزمره خود لحاظ کنيد.
8- دعا و توسل براي نگهداری ايمان و رفع مشکلات می تواند مفيد باشد.
9- روزه گرفتن موجب کاهش نيروی جنسی می شود.
10- سعي کنيد در طول روز با وضو باشيد و از نورانيت آن استفاده کنيد.
در پايان توجه شما را به اين روايت جلب مي کنيم:
امام علي(ع) مي فرمايند: «اکره نفسک علي الفضائل فان الرذائل انت مطبوع عليها؛ با سعي و مجاهدت فضايل اخلاقی را به نفس سرکش خود تحميل کن، زيرا خواهش طبيعی بشر بر شهوات و رذايل اخلاقی است.» [فهرست غرر، ص 309.]
- تعداد بازدید: 21906








دیدگاه ها
سلام مطالب خيلي زياد بودون حوصله نداشتم همشونو بخونم مفيد وكوتاه بزنيد خواهشا ولي در كل گرفتم كه بايد اراده كني تا گناه نكني .
با تشكر.
من تیتر مطلبو خوندم . نظر میدم . قربون خدا برم ما بچه رعیتها در شب (خواب) ارضا میشیم باید نصف شب بریم غسل کنیم و... صبح هم از درد خجالت که مامانمون میپرسه چرا نصف شب رفتی حمام . چرا شلوارتو شستی . باید بگیم ...کردیم :)
---------------------------------
چنتا دوستان در مورد کنترل شهوت گفته بودن و چه جوری کنترل کردن شهوت.
از مدیر سایت عذر میخوام که جواب میدم .
به نظر من بهترین راه کنترل شهوت .کنترل چشم و فکر است . نباید به دختران بی حجاب نگاه کنید و فکرتونو مشغول کنید . :)
با عرض سلام و احترام
با ذکر منبع اشکالی ندارد.
باعرض سلام و تشکر
داشتن غریزه جنسی و نیاز جنسی یک موضوع کاملا طبیعی است و خداوند آن را به منظور خاص و منطقی مانند سایر نیازها حکمت و فلسفه خاص خود را دارد، در ما قرار داه است پس نداشتن شهوت مانند این است که شما از ما بخواهید که راهکاری بدهیم تا گرسنه نشوید و یا تشنه نشوید
اما برای مدیریت غریزه جنسی تا زمان ازدواج راهکارهای زیر انجام دهید:
1- ورزش و تحرکات بدنی مداوم در سطح بسیار بالا
2- پرهیز از خوردن غذاهای پر کالری
3- برنامه ریزی برای کل زندگی و پرهیز از گذراندن بدون برنامه اوقات
4- پرهیز از وارد شدن به محیط های محرک
5- مشغول کردن فکر و ذهن به امور درسی و مطالعه
7- پرهیز از تنهایی
6- توجه گردانی و تمرکز یابی هنگام هجوم افکار جنسی
نکته مهم دیگر اینکه سعی کنید به جای خودسرزنشی و احساس گناه بعد از خودارضایی با خود گویی مثبت و ایجاد انگیزه برای ترک در موقعیت بعدی، به عزت نفس و اعتماد به نفس خود آسیب نزنید و در هر صورت واجبات خود را انجام سر وقت انجام دهید و اگر هم انجام ندادید سعی کنید قضا آن را که یک نوع جبران محسوب می شود را به جای آورید.
با عرض سلام و احترام
قصد دفاع از هیچ مسئولی را نداریم. اما آیا برای حل مشکل باید صبر کرد تا قیامت مسئولین بازخواست شوند؟
واقعا خود جوانان نمی توانند با تغییر دیدگاه ها، و قناعت و ساده زیستی برای ازدواج اقدام کنند؟
چرا ما به جای استفاده از راههای ممکن و در دسترس، تنها به فرافکنی مشغول می شویم؟ ایا همین یکی از عناصر غلط فرهنگی ما نیست که متاسفانه بسیار شایع شده است؟
آیا در گذشته مسئولین کار خاصی کرده بودند یا اینکه توقعات و دیدگاه مردم متفاوت بود؟
خدمت شما دوست عزیز سلام عرض می کنم و از حسن اعتمادتان سپاسگزارم.
به نظر می رسد پاسخ شما دوست عزیز در مطالب قبلی ذکر شده است. لازم است با مرور و مطالعه دقیقتر این مطالب و عملی ساختن آنها، به هدف خود نایل شوید.
اما انچه که باید در اینجا به ان اشاره کرد این است که در قدم اول لازم است از تلقین منفی و مخربی مانند " نمی توانم " به شدت فاصله بگیرید. این تلقین منفی و مضر می توانند توانایی و شایستگیهای شما برای مهار شهوت را به شدت کاهش دهد. لذا ضروری است تلقین مثبت " من به لطف و خواست خدا می توانم" را جایگزین تلقین منفی نمایید.
ضمن اینکه هیچگاه ارزش خود را فراموش نکنید.به اعتقاد ما اینکه شما در ابتدای دوران بلوغ دغدغه مدیریت غریزه جنسی و شهوت را دارید نشان از فطرت پاک و طاهرتان دارد. این فطرت پاک، تقوا و ایمان شما ستودنی است. سعی کنید با ارتقائ سطح ایمان خود از طریق انجام واجبات و ترک محرمات، حضور در محافل و اماکن مذهبی مانند مساجد، دوستی و همنشینی با افراد دارای صلاحیت و ترک مجالست با افراد فاقد صلاحیت و... مدیریت غریزه جنسی خود را افزایش دهید.
ضمن اینکه لازم است با فعالیتهایی چون ورزش منظم، تفریح و مسافرت، انرژی خود را تعدیل نمایید.
در پناه حق موفق باشید
با عرض سلام و احترام
دعایی برای کنترل یا کم شدن میل جنسی وجود ندارد. مهم ترین راه برای كنترل شهوت ، ارضای غریزه جنسی از راه ازدواج است.
پیامبر اسلام فرمود: « ای جوانان، هر یك از شما كه قدرت ازدواج دارد، حتماً اقدام كند، زیرا بهترین وسیله است كه چشم را از نگاه های آلوده و عورت را از بی عفتی محافظت می كند».(1)
فراهم شدن زمینه ازدواج تا حد زیادی بستگی به خود شخص دارد. ایجاد آمادگی فكری، روانی و اقتصادی چیزی است كه باید خود شخص فراهم كند و به نظر ما آمادگی فكری و روانی مهم تر از آمادگی اقتصادی است، اگر چه متأسفانه در جامعه ما خلاف آن تلقین و تبلیغ می شود.
یك جوان با در نظر گرفتن شرایط و با فهمیدن این مسئله كه با ازدواج چه چیزهایی به دست خواهد آورد و علاوه بر نیازهای طبیعی، بر ارتقای سطح ایمانی و اخلاقی و معنوی خود نیز افزوده و ثواب و پاداش بسیار نیز دارد، طبعاً بسیاری از سختی های موجود و محتمل را می تواند تحمل نموده و بر خود آسان كند.
دست یافتن به هر چیز ارزشمندی دارای هزینه خواهد بود و هیچ چیز ارزشمندی بدون سختی به دست نخواهد آمد.
در عین حال قرآن مجید راه مقابله با طغیان غریزه جنسی را در صورت فراهم نبودن زمینه ازدواج، عفت و یا خویشتن داری در امور جنسی می داند و می فرماید: «آن ها كه وسیله ازدواج ندارند، باید عفت پیشه كنند تا خداوند آنان را به فضلش بی نیاز كند».(2)
البته این امر، نیاز به تلاش بسیار دارد كه در روایات به عنوان جهاد اكبر مطرح شده است.
در چنین مواردی بایدبه جای اشتغال و تمركز فكری بر موضوع ازدواج و نیازهای جنسی، به برنامه ریزی تمام وقت و اشتغال به امور ضروری زندگی و... بپردازید.
برای كنترل بر غریزه جنسی در دوران مجردی به نكات ذیل توجه فرمایید:
1ـ راندن افكار وسوسه انگیز:
مشكل ترین مرحله رویارویی با انحراف جنسی، سالم سازی اندیشه و پرهیز از افكار شهوی است. امام علی(ع) می فرماید: «كسی كه در باره گناه بسیار بیندیشد، سرانجام به آن كشیده خواهد شد».(3)
2ـ پر كردن اوقات فراغت با مطالعه، تفریح، مسافرت و غیره.
3ـ كنترل چشم:
نگاه راهبر دل و دام شیطان و بذر شهوت است. برای مهار غریزه جنسی باید از دیدن آن چه كه میل جنسی را تحریك می كند خودداری كرد. امام علی(ع) می فرماید: «بهترین عامل رو گردانی از شهوات، فروبستن چشم ها است».(4)
4ـ عدم آمیختگی زن و مرد:
همنشینی زن و مرد و همسخن شدن و خلوت كردن با یكدیگر زمینه لغزش را فراهم می كند.
5ـ كم خوری:
یكی دیگر از راه های كنترل غریزه جنسی، دوری از پرخوری است. از این رو در روایات اسلامی از روزه داری به عنوان عامل تعدیل غریزه جنسی یاد شده است.
پیامبر اكرم(ص) می فرماید: «ای جوانان، هر یك از شما قدرت ازدواج دارد، ازدواج كند .اگر قدرت ندارد ،روزه بگیرد، زیرا روزه گرفتن برای كنترل شهوت مفید است».(5)
6ـ یكی از راه های آرام كردن طوفان غریزه جنسی در انسان، ورزش و فعالیت بدنی است، زیرا ورزش مقدار فراوانی از انرژی های بدنی و فكری انسان را به خود اختصاص می دهد و از مسایل دیگر كم می كند.
7ـ آخرت گرایی:
توجه به پاداش اخروی درباره كسانی كه دامن خود را از گناه پاك داشته اند. امام علی(ع) می فرماید: «كسی كه به بهشت علاقه دارد، خواهش های نفس و شهوات را فراموش كند».(6)
پی نوشت ها:
1. مكارم الاخلاق، ص 100.
2. نور (24) آیه 33.
3. غررالحكم، ج 5، ص 321.
4. همان، ج 6، ص 164.
5. بحارالانوار، ج 100، ص 220.
6. نهج البلاغه، قصار 30.
با عرض سلام و احترام
درمان حضور قلب، دفع این خاطرههاست و چون هیچ چیزی را بدون برطرفکردن سبب آن نمیتوان رفع کرد، لذا باید نخست علت و سبب این خطورات را شناخت. سبب بروز آنها در دل، از دو قسم بیرون نیست، یا چیزی است خارج از ذات او، و یا امری است باطنی و در ذات او.
بدان که مؤمن ناگزیر است خداوند را تعظیم و در برابر او فروتنی کند و از او ترسان و به او امیدوار و از تقصیرهای خود شرمگین باشد؛ و پس از ایمان به او نیز باید از این احوال تهی نباشد. سبب جدایی او از این حالات در نماز، جز پریشانی فکر و حاضرنبودن دل برای راز و نیاز با پروردگار و غفلت از نماز نیست. و آنچه انسان را از نماز غافل میکند، خطورات پستی است که در دل وجود دارد و انسان را به خود مشغول میسازد.
درمان حضور قلب، دفع این خاطرههاست و چون هیچ چیزی را بدون برطرفکردن سبب آن نمیتوان رفع کرد، لذا باید نخست علت و سبب این خطورات را شناخت. سبب بروز آنها در دل، از دو قسم بیرون نیست، یا چیزی است خارج از ذات او، و یا امری است باطنی و در ذات او.
عوامل بیرونی خطورات قلبی
اگر سبب خطورات، امری بیرون از ذات او باشد، ناچار چیزی است که از راه گوش و یا چشم وارد میشود و اندیشه آدمی را میرباید تا آن حد که فکرش به دنبال آن میافتد و در آن تصرف میکند، سپس از آن فکر به فکر دیگری کشیده میشود و هم چنان تسلسل حاصل میشود و دیدن، سبب اندیشیدن است و بعضی اندیشهها باعث پیدایش اندیشههای دیگر میشود.
البته کسی که مرتبه ایمان و ارادهاش بالا و همتش والا باشد، آنچه بر حواس او میگذرد، وی را مشغول نمیکند، لیکن اندیشه ضعیف به سبب دیدن و شنیدن پریشان میشود، از اینرو درمان آن، قطع اسباب مذکور است؛ به این صورت که در نماز چشمان را بر زمین نهد و یا در جایی تاریک نماز گزارد و چیزی را در پیش روی خود باقی نگذارد تا نظر او را جلب کند و رو به روی دیوار و نزدیک آن نماز گزارد تا چشماندازش وسیع نباشد و از گزاردن نماز در جایی که مشرف بر خیابانهاست، و جاهایی كه با نقش و نگارهای رنگین و فرشهای رنگارنگ تزیین شده است، دوری جوید.
شهید ثانی رضواناللهعلیه گفته است: باید چشمان را به اندازهای فرو بندد که بتواند نگاهی را که وظیفه نمازگزار است انجام دهد و آن نظرکردن به موضع سجده و دیگر چیزهایی است که شرعاً مشخص است. و اگر با بازبودن چشمها نتواند به موضع سجدهاش نگاه کند، فروبستن چشمها سزاوارتر است، زیرا فوت یکی از تکالیف مستحبی نماز یا اوصاف آن بر اثر پریشانی خاطر، از این وظیفه و اخلالی که در آن پدید میآید مهمتر است.
میتوان گفت: فرو هشتن چشمها که از خشوع جوارح محسوب میشود و امری مستحب است، نمازگزار را از فروبستن چشمان بینیاز میکند و احتیاجی نیست که وظیفه نظرکردن به موضع سجده را که سنت است، ترک کند، مگر این که وظیفه نظرکردن به موضع سجده و بین قدمها و امثال آن، وی را به تأمل و دلمشغولی وادارد، که در اینصورت قول شهید درست خواهد بود.
عوامل درونی خطورات قلبی
غزالی میگوید: اگر سبب بروز خطورات قلبی، امری درونی باشد، درمان آن دشوارتر از قسم اول است، زیرا کسی که افکارش در مجاری امور دنیا پراکنده باشد، نمیتواند اندیشهاش را در یک جهت متمرکز کند، بلکه فکر او پیوسته از اینسو به آنسو در پرواز است و فرو هشتن چشمها برای او کافی نیست، زیرا آنچه از پیش در دل او جا گرفته، برای مشغولکردن او بس است. چاره چنین کسی این است که نفس خود را به زور، بر فهم آنچه در نماز میخواند وادار کند و دل را از توجه به غیر آن منصرف گرداند.
بهترین چیزی که میتواند او را در این راه کمک کند، آن است که پیش از گفتن تکبیرةالاحرام خود را آماده کند؛ بدین ترتیب که نفس را به یاد آخرت اندازد و موقعیت خویش را در راز و نیاز گفتن با حقتعالی و اهمیت حضور در پیشگاه او و ترس از مرگ را به یاد خود آورد و دل را پیش از گفتن تکبیر واجب، از اموری که او را مشغول میکند فارغ سازد و چیزی باقی نگذارد که خاطرش بدان متوجه گردد.
این راهی برای آرام کردن افکار است، لیکن اگر با این داروی تسکیندهنده، افکار او از هیجان باز نایستد، راه نجات منحصر به دارویی است که بتواند ریشه بیماری را از بیخ و بن بیرون کشد. و آن دارو این است که انسان در اموری که فکر او را به خود مشغول داشته و مانع حضور قلب اوست بنگرد و شک نیست که این امور به یکی از اهداف و مقاصد مهم او برگشت دارد و آنچه مایه اهمیت آن مقصود شده، شهوات و هوای نفس اوست؛ لذا باید نفس خویش را با جداشدن از این امیال و شهوات و ترک این علایق مجازات کند، زیرا هر چیزی که او را از نماز باز میدارد، دشمن دین اوست و دشمن او شیطان است و بدیهی است نگهداشتن فکر در نماز، مشکلتر از بیرونکردن آن خواهد بود، لذا خلاصی او موکول به این است که آن را از خویشتن دور کند.
غزالی میگوید: یکی از اصحاب، در بستان خود که دارای درختانی بود نماز میگزارد. در این میان پرندهای روی درخت پرید و راهی برای خروج خود میجست، او از این پرنده خوشش آمد و مدتی با نگاه خود او را تعقیب میکرد، در نتیجه نفهمید چند رکعت نماز بهجا آورده است! وی به نشانه پشیمانی از عمل خود و جبران آنچه از او فوت شده، آن بستان را صدقه داد.
آری باید بدین گونه ریشه افکار مزاحم را قطع کرد و کفاره نقصان نماز را پرداخت. و داروی قطعی که میتواند ماده اصلی بیماری را از میان ببرد، همین است و جز این دارویی ندارد. البته آنچه را که ما درباره نرمش و مدارای با نفس و وادارکردن آن به فهم اذکار بیان کردیم، تنها در برابر امیال و شهوتهای ضعیف و افکاری که فقط حواشی دل را مشغول میکند سودمند واقع میشود، اما در برابر شهوتهای سرکش و عصیانگر، نرمش و مدارای شخص سودی ندارد، بلکه پیوسته با یکدیگر در کشمکش خواهند بود تا آنگاه که بر او چیره شود و در نتیجه، همه نمازش را در ستیز با او به سر برد.
این نمازگزار مانند کسی است که در زیر درختی قرار گیرد و بخواهد افکار خود را مجتمع و صافی کند، لیکن آواز گنجشکها از بالای درخت افکار او را پریشان میکنند و او پیوسته با چوبی که در دست دارد آنها را پرواز داده به تفکرات خود ادامه میدهد، سپس گنجشکها برمیگردند و او نیز با چوبدستی آنها را میپراند. این عمل او و گنجشکها مرتباً تکرار میشود، به او گفته میشود: این کار تو و گنجشکها، کار شتر آبکش است که پایانی ندارد و اگر میخواهی از این وضع رهایی یابی، درخت را از بیخ قطع کن.
بیشک درخت شهوت نیز به همینگونه است، چون بلند شود و شاخهها برآورد، افکار و اندیشهها مانند گنجشکها که به سوی درختها رو میآوردند، به آن میگرایند و دفع آنها به طول میانجامد، زیرا او را هر قدر بپرانند باز برمیگردد.
و خطورات قلبی و شهوات انسانی نیز بسیارند. کمتر کسی است که از آنها خالی باشد، اما اصل و بنیاد آنها یکی است و آن دوستی دنیاست که منشأ همه گناهان و اساس هر نقصان و سرچشمه همه تباهیهاست و هر کس محبت دنیا در دلش جا گرفته باشد، چنانچه به آن دست یابد و برای آخرت خود توشهای برنگیرد، نباید امید داشته باشد که در نماز خود لذت مناجات را درک کند، زیرا کسی که به دنیا شادمان است، به خدا و مناجات با او شاد نخواهد شد.
تلاش و همت آدمی همواره مصروف چیزی است که به آن عشق میورزد و او را خوشحال میکند و اگر شادی دل و روشنی چشمش به امور دنیوی است، ناگزیر همت و تلاش او متوجه همان امور خواهد بود، لیکن با اینهمه، نباید ناامید شود و دست از مجاهده بردارد، بلکه باید همواره بکوشد تا دل را از توجه به افکار و خیالات منصرف کند و به نماز بازگرداند، و علل و اسباب بازدارنده و مشغولکننده را هر چه بیشتر تقلیل دهد. درمان این درد همین است و به سبب تلخی آن است که اکثر طبایع از آن رمیدهاند و در نتیجه بیماری آنها مزمن شده و دردشان بیدرمان گشته است. کاش نیمی یا ثلثی از نماز ما از وسوسهها مصون بماند تا در زمره کسانی باشیم که قرآن درباره آنان فرموده است: «خلطوا عملاً صالحاً و آخر سیّئاً» (اعمال خوب و بد را به هم آمیختند)؛ توبه/102. خلاصه آنکه: مقاصد دنیوی و اهداف اخروی در دل، مانند آبی است که در قدح پر از سرکه ریخته شود، ناچار به اندازه آبی که در قدح ریخته میشود، سرکه از آن خارج میگردد و هرگز آب و سرکه با هم جمع نمیشوند.
منبع: محجةالبیضاء
از گمراهی نجات یافتم متشکرم که مرا به سوی نور هدایت کردید
با عرض سلام
از راهنمایی شما متشکرم
با عرض سلام و وقت بخیر بسیار خوب است اگر میشود بازهم بیشتر با تشکر
مطالبی که فرمودید خیلی خوب و واقعا راه گشا بود ممنون
ممنون خیلی خوب بود.
خیلی خیلی خوب بود مرسی به جواب سوالم رسیدم. موفق باشید
واقعا حرفاتون درست و رضایت بخش بود واقعا مرسی.تا الان هر چی مطلب خوندم همشون راهکارایی برای سر کوب شهوت میدادن نه کنترلش!!!!!!!مطالبتون خیلی مفید بود امیدوارم بازم به فکر ما جوونا باشید و برامون تند تند مطلب جدید بزارین... مرسی......
24 آذر 1390
1 سال 15 هفته
من تازه با این سایت اشنا شدم
خیلی مفید و سازنده بود
مشکلات که ادم نمیتونه به هیچکس بگه به راحتی مطرح میشود
ممنون از زحماتتون
عالی بود
خدا خیرتون بده واقعا من جواب سوال هایم را گرفتم
موفق باشید
از راهنماييهاي شما كمال تشكر وقدر داني را دارم و لحظات خوشي را براي شما ارزو ميكنم
دست شما به شدت درد نکنه واقعا ما نوجوونا که کسی نیست راهنماییمون کنه!!!!!!!!!!