حضرت خضر کیست؟

حضرت خضر

در قرآن مجید صریحاً نامی از خضر برده نشده است، و از رفیق یا استاد حضرت موسی تنها به عناوینی که بیانگر مقام عبودیت و علم و دانش خاص اوست یاد شده است.
«فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَیْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً؛[کهف/۶۵] (در آن جا) بنده‏ اى از بندگان ما را یافتند كه رحمت (و موهبت عظیمى) از سوى خود به او داده، و علم فراوانى از نزد خود به او آموخته بودیم.»
که در روایات متعددی این مرد عالم بنام «خضر» معرفی شده است، و از بعضی روایات استفاده می شود كه اسم اصلی او «بلیا ابن ملكان» بوده و خضر لقب اوست، زیرا هر كجا گام می نهاده، زمین از قدومش سرسبز می شده است.
این مرد یك دانشمند الهی و مشمول رحمت خاص پروردگار، و مأمور به باطن و نظام تكوینی جهان و آگاه از پاره ای از اسرار بوده ، و از یك جهت معلم موسی بن عمران بوده است، هر چند حضرت موسی درپاره ای از جهات بر او مقدم بوده است.

و در اینكه او پیامبر بوده است یا نه، روایات متفاوتی داریم:
درجلد اول اصول كافی روایات متعددی نقل شده است كه دلالت بر این دارند كه این مرد عالم، پیامبر نبود، بلكه دانشمندی همچون «ذوالقرنین» و «آصف بن برخیا» بوده است.
در حالی كه از پاره ای دیگر از روایات استفاده می شود از جمله شیخ صدوق(رحمة الله علیه) از امام صادق علیه السلام نقل كرده، آن حضرت فرمود: «خضر از پیغمبران مرسل بود كه خداوند او را به سوی قوم خود مبعوث فرمود و او مردم را به توحیدخداوند و اقرار به پیغمبران و كتابهایی كه بر آنها نازل شده بود دعوت كرد، و معجزه اش این بود كه بر هیچ چوب خشك یا زمین بی علفی نمی نشست، جز آنكه چون برمی خاست، سرسبز می گردید و به همین سبب او را خضر گفتند.»[۱]

و مطالبی درباره نوشیدن آب حیات توسط خضر (ع) بیان شده است که خضر از آب حیات نوشید و برای همیشه زنده است. از جمله ابن فضّال از امام رضا(ع) نقل می‏كند كه حضرت فرمود: «خضر از آب حیات آشامید. او زنده است و نمی‏میرد تا در صور دمیده شود».[۲] مشابه این روایت از حضرت در جایی دیگر از بحارالأنوار نقل شده است.[۳]

مرحوم علامه مجلسی از حضرت امام رضا(ع) روایت كرده است‌: «حضرت خضر از آب حیات خورد و او زنده خواهد ماند تا در صور بدمند و همه زندگان بمیرند، و می‌آید به نزد ما و بر ما سلام می‌كند و ما صدای او را می‌شنویم و او را نمی‌بینیم‌، و هر جا كه نام او مذكور شود، اودر آن جا حاضر می‌شود، پس هر كه او را یاد كند، بر او سلام كند، و در هر موسم حج در مكه حاضر می‌شود و حج می‌كند و در عرفات وقوف می‌كند و برای دعای مؤمنین آمین می‌گوید. زود باشد كه حق تعالی خضر را مونس قائم آل محمدـ صلوات اللّه علیهم ـ گرداند در وقتی كه آن حضرت از مردم غایب گردد، و در تنهایی رفیق آن حضرت باشد.»[۴] از این روایت استفاده می‌شود كه یكی از حكمت‌های عمر طولانی حضرت خضر خدمت‌گذاری به پیامبران‌، مومنان و بالاخص حضرات اهل‌بیت(ع) و خدمت ویژه به حضرت حجت‌(ع)است‌.

علامه طباطبایی درباره این احادیث می‏فرماید: در روایاتی كه از شیعه و سنّی رسیده، آمده است خضر از آب حیات كه در ظلمات می‏باشد، نوشیده است، چه وی در طلیعه لشگر ذوالقرنین كه در طلب آب حیات بود، قرار داشت. خضر به آن رسید و ذوالقرنین نرسید. این روایات و امثال آن، روایات آحادی(خبرهای واحد) است كه یقین به صدورش نداریم و از قرآن كریم و سنت و عقل، دلیلی بر توجیه و تصحیح آن نداریم.[۵]

[۱]. تاریخ انبیاء/سیدهاشم رسولی محلاتی/ص۴۷۴.
[۲]. الخرائج و الجرائح، ج‏۳، ص: ۱۱۷۴.
[۳]. بحارالأنوار ، ج ۵۲، ص ۱۵۲.
[۴]. تاریخ پیامبران‌، حیوة القلوب‌(۱)، محمد باقر مجلسی‌، تحقیق سید علی امامیان‌، ح ۱، ص ۷۶۴، انتشارات سرور، چ سوم‌، قم ۱۳۷۸ ش‌، به نقل از كمال الدین تمام النعمه تا ص ۳۹۰.
[۵]. ترجمه تفسیر المیزان، ج ۱۳، ص ۵۹۸ با تلخیص.

facenama

دیدگاه‌ها

خیلی خوب بود درواقع هیچ کس از

خیلی خوب بود درواقع هیچ کس از دارا و بودن او اطلاعی نداره

نظرات