تابوت عهد چه بود؟

درباره اين که تابوت بنى اسرائيل و به عبارت ديگر صندوق عهد چه بوده و به دست چه کسى ساخته شد و محتويات آن را چه چيز تشکيل مى داد در روايات و تفاسير ما و همچنين در کتب عهد قديم (تورات) سخن بسيار است و
از همه روشنتر چيزى است که در احاديث اهل بيت (عليهم السلام) و گفته هاى بعضى از مفسران مانند ابن عباس آمده است و آن اينکه : تابوت همان صندوقى بود که مادر موسى او را در آن گذاشت و به دريا افکند و هنگامى که به وسيله عمال فرعون از دريا گرفته شد و موسى را از آن بيرون آوردند همچنان در دستگاه فرعون نگهدارى مى شد و سپس به دست بنى اسرائيل افتاد، بنى اسرائيل اين صندوق خاطره انگيز را محترم مى شمردند و به آن تبرک مى جستند.
موسى در واپسين روزهاى عمر خود الواح مقدس را که احکام خدا بر آن نوشته شده بود به ضميمه زره خود و يادگارهاى ديگرى در آن نهاد، و به وصى خويش يوشع بن نون سپرد و به اين ترتيب اهميت اين صندوق در نظر بنى اسرائيل بيشتر شده و لذا در جنگهائى که ميان آنان و دشمنان واقع مى شد آن را با خود مى بردند، و اثر روانى و معنوى خاصى در آنها مى گذارد، و لذا گفته اند تا هنگامى که اين صندوق خاطره انگيز با آن محتويات مقدس در ميانشان بود، با سربلندى زندگى مى کردند، ولى تدريجا مبانى دينى آنها ضعيف شد و دشمنان بر آنها چيره شدند و آن صندوق را از آنها گرفتند، اما اشموئيل طبق آيات مورد بحث به آنها وعده داد که به زودى صندوق عهد، به عنوان يک نشانه بر صدق گفتار او به آنها باز خواهد گشت .از جمله «وَقَالَ لَهُمْ نِبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَن يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلآئِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ»(سوره بقره آيه ۲۴۸) ؛ پيغمبرشان گفت که نشان پادشاهي او اين است که تابوتي که سکينه پروردگارتان و باقي ميراث خاندان موسي و خاندان هارون در آن است و فرشتگانش حمل مي کنند ، نزد شما آيد اگر مؤمن باشيد اين براي شما عبرتي است.
صندوق عهد، همان طور که گفتيم محتوياتى داشت که جمعيت بنى اسرائيل را آرامش مى بخشيد و در حوادث گوناگون نفوذ معنوى و اثر روانى در آنها داشت فيه سکينة من ربکم و ثانيا قسمتى از يادگارهاى خاندان موسى و خاندان هارون نيز بعدها به محتويات آن افزوده شده بود.بايد توجه داشت که سکينه از ماده سکون به معنى آرامش است و منظور از آن در اينجا آرامش دل و جان مى باشد.
اشموئيل به بنى اسرائيل خاطر نشان ساخت که صندوق عهد بار ديگر به ميان شما باز مى گردد و آرامش از دست رفته خود را خواهيد يافت و در حقيقت صندوقى که علاوه بر جنبه معنوى و تاريخى چيزى بالاتر از پرچم و شعار براى بنى اسرائيل بود و وجود آن را نشانه استقلال و موجوديت خود مى دانستند و با مشاهده آن به ياد تجديد دوران عظمت پيشين مى افتادند، به آنها باز مى گشت ، طبيعى است اين بشارت بزرگى براى بنى اسرائيل محسوب مى شد.
تابوت همان صندوقى بود که مادر موسى او را در آن گذاشت و به دريا افکند،بنى اسرائيل اين صندوق خاطره انگيز را محترم مى شمردند و به آن تبرک مى جستند.
صندوق چگونه باز گشت؟
چگونه فرشتگان صندوق عهد را آوردند؟ در پاسخ اين سوال نيز مفسران سخنان بسيار گفته اند، از همه روشنتر اينکه : در تواريخ آمده است هنگامى که صندوق عهد به دست بت پرستان فلسطين افتاد و آن را به بتخانه خود بردند،
به دنبال آن گرفتار ناراحتي هاى فراوانى شدند، بعضى گفتند اينها همه از آثار صندوق عهد است لذا تصميم گرفتند آن را از شهر و ديار خود بيرون بفرستند، و چون کسى حاضر به بيرون بردن آن نبود، ناچار آن را به دو گاو بستند و آنها را در بيابان سر دادند، اتفاقا اين جريان درست مقارن با نصب طالوت به فرماندهى بنى اسرائيل بود،
فرشتگان خدا ماموريت يافتند که اين دو حيوان را به سوى شهر اشموئيل برانند هنگامى که بنى اسرائيل صندوق عهد را در ميان خود ديدند، آن را به عنوان آيت و نشانه اى از طرف خداوند بر ماموريت طالوت تلقى کردند.
بنابراين گرچه در ظاهر آن دو گاو را به شهر آوردند لکن در واقع به وسيله فرشتگان الهى اين کار انجام شد، به همين جهت حمل صندوق به فرشتگان نسبت داده شده است .
اصولا فرشته و ملک در قرآن و اخبار معنى وسيعى دارد که علاوه بر موجودات روحانى عاقل ، يک سلسله از نيروهاى مرموز اين جهان را نيز در بر مى گيرد.

منبع : تفسير نمونه جلد۲ ذیل  آيه۲۴۸  سوره بقره .

کلمات کلیدی: 

facenama

نظرات